Gündelik temizlikte en çok kullandığımız materyal olarak
göze çarpmaktadır yemekten önce yemekten sonra tuvalet ihtiyacından sonra ve
elimizin kirlendiğini hissettiğimiz her saniyede sabuna başvururuz ve insan
hayatında çok önemli bir yere sahiptir sabunlar sıvı savun ve kalıp sabun
olarak farklı çeşitleri vardır eğer dahada detaylara inecek olursak arap sabunu
gibide ayrım yapılabilir peki hiç merak ettiniz mi sabunların tarihi evet tamam
kullanıyoruz ama kim tarafından ne şekilde ne amaçla keşfedildiğini hiç
kendinize sorduğunuz oldu mu biz sorduk ve bazı cevaplar elde ettik
sizinle paylaşmak istedik.
Sabunun temizleyici etkisi, suyu çeken ince bir tabaka ile
yağ parçacıklarını sarabilme yeteneğinden doğar.
Evlerde kullanılan sabunlar, doğada bulunan bitkisel ve
hayvani yağlardan elde edilen yağ asitlerinin tuzlarıdır. Serbest halde bulunan
karboksilli asitlerden de çeşitli sabunlar yapılabilir. Sentetik temizleme
maddelerinin kullanıldığı 1930 yılından itibaren aynı manada kullanılan sabun
ve deterjan kavramları birbirinden ayrılmıştır.
Sabunun tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Pompei’deki
lav örtüsü altında kalan toprakta sabun kalıpları bulunmuştur. Modern sabun
imali, 19. yüzyılda Fransız kimyageri, Eugène Chevreul’ün sabunun bir yağ asidi
tuzu olduğunu göstermesinden sonra gelişmiştir.
Tarihte, sabunlar genellikle sodyum, soda küllerinin ya da
potasyum ve tuzlarının ve yağlı asitlerinin kül suyuyla sabunlaştırma
tepkimesine girmesi sonucu elde edilirlerdi. Temeldeki yağların hidrolizi
gliserol ve rafine sabunu oluşturur.
Sabun, temizleme amacı yanında kozmetik, losyon, krem,
sprey, ilaç yapımında kullanılır. Endüstride boya, plastik döküm, metal çekme
işlerinde, sentetik kauçuk ve plastiklerin birçok türünün imalatında, su
geçirmez tekstil üretiminde, metallerinpaslanmasını önleyici yardımcı malzeme
olarak birçok alanda kullanılmaktadır.
Sabunun en büyük olumsuzluğu sert sularda
köpürmesidir.Köpürme faaliyeti olunca sabun
etkisini yitirir.Bunun nedeni ise sert suda bulunan magnezyum ve
kalsiyum ile sabunun etkileşmesidir.
SABUN ÇEŞİTLERİ
Piyasalarda pek çok sabun çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan en
fazla bilinenleri, fabrikasyon sabunlardır. Değişik marka, şekil, renk, koku ve
ambalaj çeşitleri ile piyasaya sürülen bu sabunlar, içerdikleri kimyasallar,
boya ve suni maddeler nedeniyle batılı ülkelerde “deterjan” olarak da
adlandırılmaktadırlar. Sadece temizlik amaçlı olup cilde hiçbir faydaları
bulunmamaktadır. Dahası, yabancı kaynaklarda belirtildiğine göre deri ve kılcal
damarlar yolu ile dolaşım sistemine dahil olan bu maddeler, uzun vadede insan
sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle sağlık bilinci gelişmiş ülkelerde
sabunların da doğal olanlarına karşı büyük bir talep patlaması gözlenmektedir.
Daha çok küçük ölçekli yerel imalathanelerde 5-15 tonluk kazanlarda
kaynatılarak üretilen, hatta bazıları doğal sabun, defne sabunu, zeytinyağı
sabunu vs. adlar altında satışa sunulan sabunlarda ise ucuz olmaları açısından
zeytinin yağı çıkarıldıktan sonra kalan posasından elde edilen pirina yağı, hayvansal
yağlar atık yağlar ve benzeri düşük kaliteli yağlar kullanılmaktadır.
